Ghi giá thấp hơn giá thực tế trong hợp đồng mua bán bất động sản (ghi “giá ảo” để giảm thuế) là hành vi rất phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng. Dưới đây là các rủi ro lớn nhất bạn cần lưu ý:

⚠️ 1. Rủi ro lớn cho bên mua

❗ Khi xảy ra tranh chấp về giá

Nếu ghi giá 2 tỷ trên hợp đồng nhưng thực trả 4 tỷ, khi có tranh chấp hoặc bị tuyên hợp đồng vô hiệu → tòa án chỉ công nhận giá 2 tỷ.
Bạn có thể mất trắng phần chênh lệch 2 tỷ vì không có chứng cứ hợp pháp.

❗ Khó đòi lại tiền nếu bên bán lật kèo

Bên bán có thể:

• Khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng

• Chỉ chấp nhận trả lại số tiền “trên hợp đồng”

➡️ Người mua rơi vào thế bất lợi hoàn toàn.

⚠️ 2. Rủi ro về thuế & hành vi trốn thuế

Theo luật thuế:

Việc ghi giá thấp để giảm thuế được xem là hành vi trốn thuế, có thể bị:

• Truy thu thuế (thuế TNCN, lệ phí trước bạ…)

• Phạt hành chính từ 1–3 lần số thuế trốn

• Trường hợp nghiêm trọng → có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tội trốn thuế (Điều 200 BLHS).

⚠️ 3. Rủi ro khi Nhà nước thu hồi đất

Nếu Nhà nước thu hồi đất, tiền bồi thường thường căn cứ theo giá ghi trong hợp đồng hoặc theo chứng từ, giấy tờ liên quan.
Ghi giá thấp → tiền bồi thường nhận ít hơn đáng kể.

⚠️ 4. Không chứng minh được nguồn tiền

Khi bị cơ quan thuế hoặc ngân hàng kiểm tra về dòng tiền:

• Giá thực tế lớn hơn giá ghi

• Chênh lệch khó giải trình
  ➡️ Có thể bị xem là giao dịch bất minh, bị kiểm tra thuế, phong tỏa, xác minh nguồn tiền.

⚠️ 5. Rủi ro cho bên bán

• Bị truy thu thuế + phạt trốn thuế

• Bị xem là gian dối trong giao dịch, mất uy tín, có thể bị kiện

• Nếu có tranh chấp: có nguy cơ bị tuyên hợp đồng vô hiệu vì giả tạo, phải hoàn trả đủ giá trị thật, kèm bồi thường thiệt hại.

⚠️ 6. Rủi ro về hợp đồng bị tuyên vô hiệu một phần hoặc toàn bộ

Hợp đồng có yếu tố "giả tạo nhằm trốn thuế" có thể bị:

• Tòa án tuyên vô hiệu

• Hai bên phải khôi phục lại tình trạng ban đầu

• Thiệt hại do ghi giá thấp → các bên phải tự gánh