TRƯỜNG HỢP ĐƯỢC ĐÒI LẠI TÀI SẢN ĐÃ TẶNG CHO CON

1. Tặng cho có điều kiện – con không thực hiện điều kiện

Căn cứ: Điều 462 BLDS 2015
Cha mẹ có quyền đặt điều kiện khi tặng cho, ví dụ:

• Con phải chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ.

• Con không được bán tài sản.

• Con phải giữ gìn tài sản làm nơi ở của cha mẹ.

• Con phải thực hiện nghĩa vụ thờ cúng.

➡ Khi con không thực hiện hoặc vi phạm điều kiện, cha mẹ được hủy bỏ hợp đồng và đòi lại tài sản.

Lưu ý: Điều kiện phải được ghi rõ trong hợp đồng tặng cho, tốt nhất có công chứng.

2. Con có hành vi nghiêm trọng xâm phạm cha mẹ

Căn cứ: Điều 459, 462 BLDS
Cha mẹ được đòi lại tài sản nếu sau khi được tặng cho, người con:

• Xúc phạm nghiêm trọng, lăng mạ cha mẹ

• Đánh đập, hành hung, ngược đãi cha mẹ

• Bỏ mặc không chăm sóc khi cha mẹ ốm đau, khó khăn

• Có hành vi vô ơn nghiêm trọng

➡ Tòa án có thể chấp nhận hủy việc tặng cho và trả lại tài sản.

3. Hợp đồng tặng cho vô hiệu

Nếu hợp đồng tặng cho không hợp pháp, cha mẹ có quyền yêu cầu Tòa tuyên vô hiệu và đòi lại tài sản.

Các căn cứ vô hiệu gồm:

(a) Hợp đồng không đúng hình thức

• Tặng cho nhà đất nhưng không công chứng/chứng thực → vô hiệu.

(b) Một bên không có năng lực hành vi dân sự

• Cha/mẹ lúc ký hợp đồng đang mất năng lực hành vi, không minh mẫn.

(c) Hợp đồng bị lừa dối, cưỡng ép, đe dọa

• Bị ép ký giấy tặng cho

• Bị con giấu thông tin hoặc lừa ký giấy tờ

(d) Giao dịch giả tạo

• Làm hợp đồng tặng cho nhưng thực chất là giao dịch khác (vay mượn, che giấu tài sản…)

➡ Khi hợp đồng vô hiệu → “Hoàn trả cho nhau những gì đã nhận” → cha mẹ lấy lại tài sản.

4. Con không thực hiện nghĩa vụ chăm sóc (trong trường hợp cha mẹ tặng cho vì lòng biết ơn hoặc mục đích phụng dưỡng)

Ngay cả khi hợp đồng không ghi rõ điều kiện, Tòa án thực tế vẫn xem xét nếu:

• Việc tặng cho xuất phát từ mục đích để con phụng dưỡng,

• Nhưng con phụ bạc hoặc không thực hiện,

➡ Tòa có thể tuyên hủy tặng cho (theo án lệ và lập luận về nghĩa vụ của con đối với cha mẹ).

5. Tặng cho chưa hoàn thành – vẫn còn quyền rút lại

Trong tài sản tặng cho có điều kiện hoặc tặng cho tài sản tương lai, nếu:

• Người con chưa nhận tài sản, hoặc

• Việc đăng ký (đối với đất) chưa hoàn tất,

➡ Cha mẹ vẫn có quyền rút lại việc tặng cho.